อ่านความจริง อ่านเดลินิวส์

ศุกร์ที่ 10 กรกฎาคม 2563
#เราจะผ่านวิกฤติไปด้วยกัน

อ่านความจริง อ่านเดลินิวส์

ศุกร์ที่ 10 กรกฎาคม 2563

DNAและTelomere Length หยั่งรู้อนาคตเรื่องสุขภาพ

เรื่อง DNA บอกทุกอย่างในตัวเรา สามารถนำมาวิเคราะห์เจาะลึกทุก ๆ อย่างได้หมด ไม่ว่าจะเป็นฮอร์โมน แร่ธาตุต่าง ๆ การอักเสบในร่างกาย จันทร์ที่ 1 มิถุนายน 2563 เวลา 14.00 น.


มีหนังเรื่องโปรดตลอดกาลของผมคือ Gattaca จำได้ว่าเริ่มเรื่องมามีการตรวจยีน แล้วตัวเอกของเรื่องดันมียีนด้อย ผลการวิเคราะห์ตั้งแต่เกิดบอกว่าเด็กคนนี้จะมีอายุสั้น มีโรคนู่นนี่เต็มไปหมด พ่อแม่เลยตัดสินใจมีลูกอีกคน ด้วยเทคโนโลยีสมัยใหม่ (หนังปี 1997 นะครับ แต่ความคิดล้ำมาก) ตัดต่อยีนด้อยทิ้งไป ทำให้ลูกคนที่ 2 แข็งแรงเพอร์เฟ็กต์

โตขึ้นมาก็ท่าจะจริง น้องชายแข็งแรงกว่า ส่วนพี่ชายขี้โรค แต่มีจุดเปลี่ยนคือ มีการแข่งว่ายน้ำกันตอนวัยรุ่น น้องชายที่ตัวเองคิดว่าเก่งมาตลอดว่ายน้ำสู้พี่ไม่ได้ แถมยังต้องให้พี่ว่ายมาช่วยกลับฝั่ง

ทำให้เจ้าพี่ชายคิดว่า น้องก็ไม่ได้แข็งแรงกว่าเขา และเขาก็ไม่ได้อ่อนแออย่างที่เขาคิด จุดนี้เองเปลี่ยนความคิดของเขาว่า ถ้าเขาฝันและตั้งใจเรื่องอะไรไว้ เขาสามารถทำมันได้ ไม่ว่าชาติกำเนิดเขาจะเป็นอย่างไร...พี่ชายอยากเป็นนักบินไปที่ดาวไททั่น ต้องไปดูกันเองครับว่าเขาจะทำได้หรือไม่



เกริ่นมาซะยาว เพื่อนร่วมงานได้ชวนผมไปคุยกับผู้บริหารและคุณหมอที่ W9 Wellness Center อยู่ชั้น 3 โรงพยาบาลพระรามเก้า ผมคุยกับคุณหมอบาย (นพ.พิจักษณ์ วงศ์วิศิษฎ์) มีการตรวจที่น่าสนใจชื่อ Telomere Length เพื่อวัดอายุและความเสื่อมของร่างกาย

คุณหมอบายบอกว่า บางคนอายุ 53 แต่ดูแลตัวเองดี ผลออกมาเหมือนคน 35 แต่ในทางกลับกัน คนอายุ 35 ผลออกมาเหมือนคนอายุ 53 เพราะใช้ชีวิตสุดโต่ง เหล้า ยา บุหรี่ ไม่ออกกำลังกาย นอนน้อย อ้วน ซึ่งอาจจะตายเร็วกว่าเวลาอันควร (เอ๊ะ คุณหมอหมายถึงผมหรือเปล่าครับ?)

อีกเรื่องที่คุยกับคุณหมอคือ เรื่อง DNA บอกทุกอย่างในตัวเรา สามารถนำมาวิเคราะห์เจาะลึกทุก ๆ อย่างได้หมด ไม่ว่าจะเป็นฮอร์โมน แร่ธาตุต่าง ๆ การอักเสบในร่างกาย อาการแพ้โน่นนี่ ถ้าได้ค่ามาแล้ว คุณหมอจะได้แนะนำอาหาร กีฬา และไลฟ์สไตล์ที่เหมาะกับร่างกายของเรา (เพราะแต่ละคนไม่เหมือนกัน)

ผมรู้สึกว่าวิวัฒนาการเดี๋ยวนี้มันล้ำมาก ผมจึงขอจัดไป 2 อย่าง เช็ค Telomere และ DNA โดย Telomere Length ต้องเจาะเลือดตรวจ (ว้าว..เหมือน Gattaca เลย) และตรวจ DNA โดยขูดเอาเนื้อเยื่อที่กระพุ้งแก้มไปตรวจ พยาบาลของ Wellness ที่นี่มือเบามากครับ ไม่เจ็บเลย 

คุณหมอได้ถามผมว่า ผมมีความกังวลเรื่องไหนเป็นพิเศษหรือเปล่า ผมนึกดูก็ไม่มีอะไรน่าห่วงครับ ผมกินอิ่มนอนหลับขับถ่ายดี แต่มีข้อสงสัยคือ ผมมักจะเป็นตะคริวเสมอเวลาวิ่งเกิน 17 กิโล คุณหมอบายบอกว่า เดี๋ยวอีก 3 สัปดาห์มาฟังผลกัน



ผมรอเกิน 3 สัปดาห์เพราะมีโควิดมาคั่น สัปดาห์ก่อนผมเพิ่งได้ไปฟังผล คุณหมอบายได้ยื่นสมุดสีสันสดใสมาให้ผม 2 เล่ม เป็นรายงานผลการตรวจ DNA และ Telomere Length เริ่มจากเล่ม DNA ก่อน คุณหมอบายเกริ่นว่า การตรวจ DNA ไม่ได้ระบุว่าเราจะเป็นโรคอะไรแบบร้อยเปอร์เซ็นต์ แค่บอกว่ามีแนวโน้มที่อาจจะเป็นได้ เพื่อให้เราระวังและปรับพฤติกรรมการกิน การออกกำลังกาย และการพักผ่อน หัวข้อหลัก ๆ ที่คนชอบมาซักถามคุณหมอคือ การลดน้ำหนัก การกิน และการออกกำลังกาย

หัวข้อการลดน้ำหนักหรือ Diet ผลของผมออกมาปกติ ถ้าจะลดน้ำหนักก็แค่ควบคุมอาหาร กินได้ปกติ ไม่ต้องระวังอะไรมากนัก ผิดกับบางคนอาจจะเป็นกรรมพันธุ์ที่มีความตอบสนองต่อไขมันและแป้งได้ไม่ดี อาจจะต้องกินแบบ low fat หรือไม่ก็ต้อง low carb แต่ถ้าโดนทั้งสองอย่าง ก็ต้องควบคุมเป็นพิเศษ 

ผมชอบกราฟิกในสมุดรายงานผมมากเลยครับ เพราะให้เป็นรายบุคคลและดูง่าย จะบอกค่าของเราเป็นลูกศรปักลงไป ถ้าลงสีเขียวแสดงว่าปกติ ถ้าลงสีแดงต้องระมัดระวัง ผมมีอาหารบางอย่างที่ต้องระวังบ้าง เช่น การกินเค็มอาจจะทำให้ความดันสูงขึ้น เป็นต้น



ส่วนเรื่อง Nutrition เป็นเรื่องของการกินหรือโภชนาการ มีผลการตอบสนองของร่างกายกับอาหารชนิดต่าง ๆ ถ้าจุดไหนเราควรระวังก็จะขึ้นตัวแดง เช่น ร่างกายของผมตอบสนองไม่ดีกับกลูเตน ต้องเลี่ยงพวกแป้ง ขนมปัง พิซซ่า หรือกับพวกแลคโตสน้ำตาลในนมวัวก็ต้องระวัง เพราะฉะนั้นควรดื่มนมชนิดอื่นเป็นทางเลือก เช่น นมอัลมอนด์ นมพิสตาชิโอ เป็นต้น การรายงานผลจะรวมถึงแร่ธาตุและวิตามินต่าง ๆ ว่าร่างกายต้องการวิตามินและแร่ธาตุแต่ละตัวในปริมาณมากกว่าคนอื่น ๆ หรือ มีโอกาสที่ร่างกายจะขาดวิตามินและแร่ธาตุนั้น ๆ ได้ง่าย  เช่น ร่างกายของผมมีแนวโน้มที่จะขาดแมกนีเซียม วิตามิน B6 และวิตามิน D 

แล้วก็มาเรื่องที่ผมอยากรู้คือ Sports & Fitness หรือการออกกำลังกาย ร่างกายผมจะไปได้ดีกับการออกกำลังกายที่ใช้พลัง เช่น ยกเวท วิ่งระยะสั้น บาสเกตบอล แต่จะไปได้ไม่ดีกับพวกที่ต้องใช้ความอึดและความอดทนของร่างกาย คุณหมอบายบอกว่าพวกวิ่งมาราธอนหรือไตรกีฬาเลิกคิดไปได้เลย แล้วเราก็มาดูเจาะลงไปดูรายละเอียดกัน เนื่องจากร่างกายผมจะมีค่า Endurance ต่ำ นั่นคือ ความอึดต่ำ เล่นกีฬาได้ไม่ควรเกิน 1 ชั่วโมง หลังจากนั้นประสิทธิภาพจะลดลง ร่ายกายผลิตกรดแลคติกเยอะ แต่ขับออกไปได้แค่ปานกลาง แถมต้องใช้เวลาฟื้นตัวหรือ Recovery สูงด้วย 

อย่างไรก็ตาม ค่าที่ออกมาเด่นชัดถ้าเป็นการออกกำลังกายแบบใช้กำลังจะทำได้ดี เพราะฉะนั้นคุณหมอบายจึงแนะนำให้ผมออกกำลังกายแบบใช้พลังเยอะ แต่ระยะสั้น ไม่ควรเล่นติด ๆ กัน ควรเล่นแบบวันเว้นวันเพื่อให้ร่างกายได้ฟื้นตัว

คุณหมอได้ตอบข้อสงสัยของผมเรื่องตะคริวจากครั้งก่อน สาเหตุมีหลายปัจจัยคือ ความแข็งแรงของกล้ามเนื้อระดับปานกลาง แถมแร่ธาตุและวิตามินที่สำคัญผมอาจจะต้องการมากกว่าคนอื่น ด้วยเหตุนี้ ผมมักจะทำให้เกิดตะคริว คุณหมอแนะนำให้ผมกินแร่ธาตุและวิตามินเสริม ควรวอร์มร่ายกายก่อนเล่นกีฬาเสมอ

หัวข้อหลาย ๆ หัวข้อก็น่าสนใจครับ ผมไม่นึกว่า DNA จะบอกอะไรเกี่ยวกับตัวเราได้มากถึงขนาดนี้ เช่น สภาพของร่างกายและจิตใจ (ความหนาแน่นของมวลกระดูก การเจริญอาหาร การเผาผลาญอาหาร) ความเครียดและการนอนหลับ (หลับลึก นอนดิ้น การรับมือกับความเครียด) เชื้อชาติบรรพบุรุษ (เช่น เอเชียหรือตะวันตก) ผิวหนัง (การแพ้ สิว ความเหี่ยวย่น) ลักษณะทางร่างกาย (กลิ่นตัว ขี้หู สีผม การไวต่อกลิ่น เหงื่อ) ลักษณะทางพฤติกรรม (ติดเหล้า ติดบุหรี่ ติดของหวาน ติดทำความสะอาด) 

และที่น่าทึ่งคือ DNA บอกไปถึงความสำเร็จของแต่ละบุคคลไว้ด้วย เช่น บอกระดับ IQ EQ AQ ความคิดสร้างสรรค์ การประมวลผลข้อมูล ทักษะทางภาษา คณิตศาสตร์ ความจำ รวมไปจนถึงความสามารถทางดนตรีและการเต้น ถ้าคนไหนทำได้ดี DNA จะมีคำว่า “Gifted” ให้ด้วยครับ ถ้าเจอตั้งแต่เด็กก็ดีจะได้ส่งลูกให้ถูกทาง



มาถึงเรื่องที่ผมอยากรู้อีกเรื่องเหมือนในหนังคือ Telomere Length ที่เป็นส่วนปลายของโครโมโซม มีบทบาทสำคัญในการป้องกันโครโมโซมระหว่างกระบวนการแบ่งเซลล์ คุณหมอบอกว่าเหมือนปลอกพลาสติกส่วนปลายของเชือกผูกรองเท้าซึ่งช่วยป้องกันไม่ให้สายพันกัน ส่วนใหญ่จะดูจากเซลล์เม็ดเลือดขาวครับ ซึ่งความยาวของ Telomere นี้สามารถบ่งบอกถึงช่วงชีวิตของเซลล์ได้ พูดง่ายๆ คือ ยิ่งยาวยิ่งดี แสดงถึงความแข็งแรงของเซลล์และอายุยืน 

เวลาสังเกตให้ดูที่กราฟครับ จะมีอยู่ 2 เส้น เส้นสีน้ำเงินคือ เส้นมาตรฐานตามอายุของเรา กับอีกเส้นคือเส้นสีแดงคือ เส้นที่มี Telomere Length สั้น ถ้าจุดของเราอยู่สูงกว่าเส้นสีน้ำเงินเป็นเรื่องดีครับ แสดงว่าเซลล์แข็งแรง ถ้าอยู่ระหว่างเส้นสีน้ำเงินและสีแดง ต้องใส่ใจดูแลสุขภาพนิดนึง แต่ถ้าต่ำเส้นสีแดงนี่ไม่ดีแล้วครับ ควรพบแพทย์เพื่อรักษาและปรับพฤติกรรมโดยด่วน

ส่วนจุดของผมอยู่เหนือเส้นสีน้ำเงิน แสดงว่าดีเกินมาตรฐานครับ อายุจริง 44 ปี แต่อายุที่วัดจาก Telomere Length เหมือนคนอายุ 38 ปี โอ้โห หนุ่มขึ้นมาอีก 6 ปี! อย่างไรก็ตาม คุณหมอบายบอกว่าปัจจัยที่จะทำให้ Telomere Length สั้นลง ได้แก่ สิ่งที่เรารู้ว่าไม่ดีทั้งหลาย เช่น โรคประจำตัวต่าง ๆ การนอนไม่หลับ สูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์ ความเครียด การไม่ออกกำลังกาย การใช้ยา เป็นต้น

ถือเป็นครั้งแรกที่ผมได้มา Wellness ครับ ผมดูแล้วคล้าย ๆ กับการตรวจเพื่อป้องกัน เป็นการปรับพฤติกรรมให้ร่างกายและจิตใจไปในทางที่ถูกต้อง แม้จะใช้เวลาและค่อยเป็นค่อยไป แต่น่าจะดีกว่า ป่วยหนักแล้วรักษาไม่ทันเวลานะครับ และเหมือนกับในหนังเลยครับ แม้ผลออกมาจะไม่ดีนัก แต่เราทำตัวให้ดี ปรับวิถีชีวิตให้ดี และอยู่ในสิ่งแวดล้อมที่ดี เราสามารถเอาชนะกับสิ่งที่ติดตัวมาตั้งแต่กำเนิดได้ สุดท้ายขอขอบคุณคุณหมอบายแห่ง W9 Wellness Center โรงพยาบาลพระรามเก้าที่ช่วยให้ความรู้ ไขข้อข้องใจ และให้คำแนะนำดี ๆ เพื่อให้ผมกลับไปปรับพฤติกรรมการกิน การออกกำลังกายใหม่ครับ
.......................................
คอลัมน์ : ก้อนเมฆเล่าเรื่อง
โดย “น้าเมฆ”
หนังสือเด็กก้อนเมฆ


คุณเห็นด้วยกับข่าวนี้หรือไม่

  • เห็นด้วย
    100%
  • ไม่เห็นด้วย
    0%

บอกต่อ : 183