อ่านความจริง อ่านเดลินิวส์

พุธที่ 11 ธันวาคม 2562
พิธีราชาภิเษกรัชกาลที่ 10

อ่านความจริง อ่านเดลินิวส์

พุธที่ 11 ธันวาคม 2562

เปิดจุดเสี่ยงโฆษณาตรวจยีน หวั่นรู้ผลผิดหวังก่อตราบาป

เปิดจุดยืนแพทย์ค้านโฆษณาชวนเชื่อตรวจยีน แฉไร้หลักฐานวิทยาศาสตร์รองรับ เสี่ยงแปลผลพลาดก่อโทษ รู้สึกผิดเมื่อทราบผล สร้างตราบาปแบ่งชนชั้นจากผลลัพธ์ ย้ำ 7 ความสงสัยอยากรู้ไม่สมควรตรวจ เสาร์ที่ 23 พฤศจิกายน 2562 เวลา 12.00 น.


ปัจจุบันมีการโฆษณาเรื่องการตรวจพันธุกรรม ที่ดูเหมือนจะทำนายความเสี่ยงในการเกิดโรคหรือปัญหาสุขภาพ ตลอดจนวิถีชีวิตและสุขภาพได้อย่างกว้างขวาง แล้วเคยสงสัยกันหรือไม่ว่า โฆษณาตรวจพันธุกรรมมากมายเหล่านี้ มีหลักฐานรองรับทางวิทยาศาสตร์หรือไม่
 
ในวันนี้จะพาไปไขข้อข้องใจ “เท็จ” หรือ “แท้” เกี่ยวกับเรื่อง…ตรวจยีนบอกทุกอย่างได้ (ดี) จริงหรือ?
 
.นพ.สมชาย เอี่ยมอ่อง ประธานราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย เปิดเผยว่า ลักษณะของโรคหรือวิถีชีวิตเป็นลักษณะที่ซับซ้อน ไม่ได้ถูกกำหนดด้วยลักษณะทางพันธุกรรมเพียงอย่างเดียว ยังมีปัจจัยทางสิ่งแวดล้อมและวิถีชีวิตอื่น ๆ ทำให้การใช้ประโยชน์จากการตรวจในลักษณะนี้ไม่มีประสิทธิภาพที่แท้จริง แตกต่างไปจากตรวจหาโรคทางพันธุกรรมที่เกิดจากยีนเดี่ยว เช่น ความผิดปกติของโครโมโซม ที่มีประโยชน์ในการวินิจฉัย และเป็นข้อมูลป้องกันการถ่ายทอดซ้ำในครอบครัว
 
ดังนั้นจึงต้องสร้างความตระหนักถึงปัญหา ที่อาจจะเกิดจากการที่ผู้รับบริการได้รับข้อมูลที่ไม่เพียงพอ ตลอดจนอาจมีการชี้นำที่ไม่ได้รับการพิสูจน์ความถูกต้องและแม่นยำ ที่อาจนำไปสู่การตัดสินใจที่ผิดพลาดจากการตรวจได้ เพื่อทำนายความเสี่ยงต่อการเกิดโรคในลักษณะบริการเชิงพาณิชย์
 


ศ.นพ.สมศักดิ์ โล่ห์เลขา ประธานราชวิทยาลัยกุมารแพทย์แห่งประเทศไทย บอกว่า ปัจจุบันมีการประชาสัมพันธ์เรื่องการตรวจยีน หรือ DNA แพร่หลายในสื่อสังคมออนไลน์โดยไม่ต้องผ่านแพทย์ ซึ่งต้องระวังผลกระทบจากการตรวจยีนไว้ด้วย แต่การตรวจยีนทั่วไปนั้นมีวัตถุประสงค์ที่สำคัญ 3 ประการ คือ 1.ดูว่าเป็นพ่อ แม่ ลูก กันจริงหรือไม่ รวมถึงการเป็นญาติพี่น้องสายตรง 2.ตรวจทางนิติวิทยาศาสตร์ เพื่อดูว่าคนร้ายเป็นคนเดียวกับที่มีหลักฐานในที่เกิดเหตุหรือไม่ และ 3.ตรวจหาโรคทางพันธุกรรม
 
ทั้งนี้ผลการตรวจยีนต้องอาศัยการแปลผลที่ชัดเจน และที่สำคัญต้องเซ็นใบยินยอม “ก่อนตรวจ” ที่ระบุถึงผลกระทบที่อาจจะเกิดขึ้น และการรักษาความลับของผู้ป่วย รวมถึงความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจากข้อมูลการตรวจ ตลอดจนความสัมพันธ์ในครอบครัว ความผิดพลาดที่อาจจะเกิดจากการตรวจ และแนวทางรักษาหรือป้องกันโรคอาจเปลี่ยนไปเมื่อทราบผลการตรวจพันธุกรรมแล้ว
 
รศ.นพ.ชเนนทร์ วนาภิรักษ์ ราชวิทยาลัยสูตินรีแพทย์แห่งประเทศไทย ให้ข้อมูลเสริมว่า เรื่องความเสี่ยงทั่วไปเกี่ยวจากการตรวจพันธุกรรมมีน้อย เพราะส่วนใหญ่ใช้ตัวอย่างปริมาณเล็กน้อยมาก เช่น เลือด เยื่อบุกระพุ้งแก้ม น้ำลาย แต่หากเป็นขั้นตอนสำหรับการตรวจก่อนคลอดจะมีความเสี่ยงมากขึ้น เพราะตัวอย่างที่ใช้คือ “น้ำคร่ำ-เนื้อเยื่อรก-เลือดจากสายสะดือทารกในครรภ์” จึงเพิ่มความเสี่ยงได้มากกว่า ฉะนั้นความเสี่ยงที่สำคัญหลายอย่าง จะเกี่ยวข้องกับผลทางอารมณ์ จิตใจ สังคม หรือการเงิน เมื่อทราบผลลัพธ์อาจรู้สึกโกรธ หดหู่ วิตกกังวล หรือรู้สึกผิดถูกตีตรา และบ่อยครั้งสร้างความตึงเครียดในครอบครัว เนื่องจากความอยากรู้ของญาติในครอบครัว อาจเกิดความเป็นไปได้ของการเลือกปฏิบัติทางพันธุกรรม ในการจ้างงาน หรือการประกันภัยก็ยังเป็นข้อกังวลอยู่มาก
 


อ.นพ.ประสิทธิ์ เผ่าทองคำ สมาคมเวชพันธุศาสตร์และจีโนมิกส์ทางการแพทย์ เน้นย้ำว่า เมื่อพูดถึงพันธุกรรมหลายคนคงเคยได้ยินเรื่อง DNA เป็นปัจจัยสำคัญที่กำหนดคุณลักษณะทางชีวภาพของสิ่งมีชีวิตรวมถึงคน ซึ่งมีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคในอนาคต โรคเหล่านี้อาจเกิดขึ้นใหม่ (ไม่จำเป็นต้องมีประวัติครอบครัว) หรืออาจได้รับการถ่ายทอดทางพันธุกรรม การตรวจโรคทางพันธุกรรมในผู้ป่วย หรือผู้มีความเสี่ยงอาจทำให้ผู้ป่วยได้รับการวินิจฉัยและรักษาอย่างเหมาะสม ตลอดจนการวางแผนครอบครัวถูกต้อง
 
ตัวอย่างที่ทำกันแพร่หลาย คือ พาหะของโรคเลือดจางจากพันธุกรรมที่เรียกว่า “โรคธาลัสซีเมีย” ถ้าพบว่าคู่สมรสเป็นพาหะ ก็ต้องพูดคุยปรึกษากับสูติแพทย์ เกี่ยวกับการตรวจติดตามลูกต่อไปว่าจะเกิดโรคหรือไม่ การตรวจแบบนี้ก็ควรได้คำแนะนำก่อนตรวจโดยผู้เชี่ยวชาญ
 


ในส่วนที่มีการโฆษณาชวนเชื่อว่าตรวจยีนทำนายสิ่งเหล่านี้ได้ 1.ไอคิวของลูก 2.อายุขัย 3.ความสามารถพิเศษ 4.ความเสี่ยงการติดยาเสพติด 5.การเลือกกินอาหาร 6.บุคลิกภาพและ 7.อาชีพในอนาคต คุณหมอบอกว่า “ไม่สมควรตรวจ…” เนื่องจากไร้หลักฐานทางวิชาการที่ทำนายได้แม่นยำ และอาจมีผลกระทบกับการเลี้ยงดูลูก อีกทั้งการเปลี่ยนแปลงรหัสพันธุกรรมของยีนบางตำแหน่ง ก็ยังสรุปไม่ได้ว่าจะเกิดโรคหรือไม่ จึงจำเป็นต้องติดตามกับแพทย์เวชพันธุศาสตร์
 
อย่างไรก็ตาม โฆษณาชวนเชื่อตรวจยีนอาจนำไปสู่การแปลผลที่ผิดพลาดรุนแรง การเลี้ยงดูเด็กที่ไม่เป็นไปตามธรรมชาติ ขัดขวางพัฒนาการ จำกัดอาหารหรือได้อาหารเสริมที่ราคาแพง แต่ไร้ประโยชน์ที่เห็นได้ และบางครั้งอาจจะเกิดโทษ ตลอดจนตราบาปหรือจำแนกชนชั้นในสังคมจากผลการตรวจ.
......................................
คอลัมน์ : Healthy Clean  
โดย “ทวีลาภ บวกทอง”  
ขอบคุณภาพประกอบบางส่วนจาก : Pixabay

 
คลิกติดตามอ่านการดูแลสุขภาพได้ทั้งหมดที่นี่ 

ร่วมสนับสนุนโดย :






คุณเห็นด้วยกับข่าวนี้หรือไม่

  • เห็นด้วย
    0%
  • ไม่เห็นด้วย
    0%

บอกต่อ : 119