สาธารณสุข

โรคไทรอยด์

ผมได้รับคำถามเรื่องโรคไทรอยด์จากผู้อ่าน จึงอยากเล่าเรื่องโรคนี้ให้ฟังคร่าว ๆ ดังนี้ครับ

ผมได้รับคำถามเรื่องโรคไทรอยด์จากผู้อ่าน จึงอยากเล่าเรื่องโรคนี้ให้ฟังคร่าว ๆ ดังนี้ครับ

ต่อมไทรอยด์เป็นอวัยวะที่อยู่บริเวณคอด้านหน้า อยู่ใต้ลูกกระเดือก ลักษณะเป็นรูปเกือกม้า ปกติจะไม่สามารถคลำได้ยกเว้นต่อมไทรอยด์มีขนาดโตขึ้นที่เรียกว่า โรคคอพอก   

หน้าที่ของต่อมไทรอยด์คือสร้างและผลิตไทรอยด์ฮอร์โมนโดยอาศัยไอโอดีนจากอาหารเป็นวัตถุดิบในการสร้าง ฮอร์โมนนี้มีความสำคัญมากต่อการเจริญเติบโต เผาผลาญอาหารเพื่อให้พลังงานและควบคุมการทำงานของร่างกายให้เป็นปกติ 

ถ้าต่อมไทรอยด์ทำงานผิดปกติผลิตฮอร์โมนน้อยไปหรือมากไป จะมีผลให้ระบบการทำงานในร่างกายผิดปกติ โดยเฉพาะหัวใจ สมองและประสาทการทำงานอัตโนมัติ ซึ่งเป็นสิ่งที่เราควบคุมไม่ได้

โรคของต่อมไทรอยด์มีหลายชนิด ที่เราเคยได้ยินมาคือโรคคอพอกชนิดไม่เป็นพิษ เกิดจากร่างกายขาดสารอาหารไอโอดีน ซึ่งมีมากในอาหารทะเล ผัก และผลไม้ต่าง ๆ โรคคอพอกชนิดนี้พบมากในบริเวณที่ราบสูงห่างไกลความเจริญ หากเป็นในเด็กจะทำให้การพัฒนาไม่ดี เกิดอาการตัวเตี้ย หูหนวก เป็นใบ้ ปัญญา อ่อน เชื่องช้า หากเป็นมากแล้วจะรักษาไม่หาย วิธีดีที่สุดคือการป้องกันโดยให้ทานเกลือไอโอดีน 

ส่วนโรคคอพอกชนิดเป็นพิษ เกิดจากต่อมไทรอยด์สร้างและหลั่งฮอร์โมนมากกว่าปกติ สาเหตุไม่ทราบแน่ชัด เชื่อว่าเกี่ยวข้องกับพันธุกรรมหรือมีสารบางอย่างมากระตุ้นต่อมไทรอยด์ 

ฮอร์โมนสูงมากกว่าปกตินี้จะไปกระตุ้นระบบการทำงานของร่างกาย ให้ทำงานมากขึ้น ผู้ป่วยจะมีอาการ หัวใจเต้นแรงและเร็ว ใจสั่น เหนื่อยง่าย เหงื่อออกง่าย ขี้ร้อน หิวบ่อย ทานมากแต่น้ำหนักไม่ขึ้น บางรายจะอยู่ไม่สุข ไม่มีสมาธิ ลุกลี้ลุกลน 

ถ้าเป็นมากจะมีอาการทางกล้ามเนื้อคือ กล้ามเนื้ออ่อนแรง หวีผมไม่ได้ ขยับแขนขาได้น้อย บางรายจะมีตาโปนร่วมด้วย 

การรักษาภาวะนี้มีหลายวิธีเช่น ให้ยาควบคุมฮอร์โมน การกลืนแร่กัมมันตภาพรังสี การผ่าตัด ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับชนิดและความรุนแรงของโรค 

ในทางตรงกันข้ามถ้าภาวะไทรอยด์ฮอร์โมนน้อยกว่าปกติ ก็จะทำให้ร่างกายไม่สามารถทำงานต่าง ๆ ได้ตามปกติ จะมีอาการ เฉื่อยชา เซื่องซึม ไม่อยากอาหาร ขี้หนาว นอนมาก ผิวแห้ง ผมร่วง เล็บเปราะบาง ท้องผูก ปวดกล้ามเนื้อ ปวดข้อ สมาธิไม่ดี คิดไม่ออก ความ

จำเสื่อม 

ถ้าเป็นมากจะมีความดันเลือดตก ตัวซีดตัวเย็น ช็อก และเสียชีวิตได้ การรักษาคือการให้ฮอร์โมนเสริมเพื่อให้การทำงานของร่างกายกลับมาเป็นปกติ 

ส่วนโรคอื่น ๆ ของต่อมไทรอยด์ที่พบได้แก่ ต่อมไทรอยด์อักเสบ ก้อนในต่อมไทรอยด์ หรือ มะเร็งต่อมไทรอยด์ เป็นต้น  

 

จะเห็นได้ว่าโรคของต่อมไทรอยด์มีหลากหลายชนิด การตรวจวินิจฉัยโรคของต่อมไทรอยด์จึงมีหลายวิธี เช่น การเจาะเลือดดูระดับไทรอยด์ฮอร์โมน การทำอัลตราซาวด์ไทรอยด์สแกน เอกซเรย์คอมพิวเตอร์ การตรวจชิ้นเนื้อ หรือการตรวจทางระบบภูมิคุ้มกัน เป็นต้น ขึ้นอยู่กับชนิดของโรคและความรุนแรง 

ส่วนการรักษาก็มีหลายวิธีเช่นกันทั้งการใช้ยา การผ่าตัด รังสีรักษา แต่ละวิธีมีทั้งข้อดีและข้อเสียต่างกันไป แพทย์ผู้รักษาจะปรึกษากับคนไข้เพื่อพิจารณาเลือกใช้วิธีที่เหมาะสมที่สุดในแต่ละรายไป.

นายแพทย์ถนัด ไพศาขมาศ

(อายุรแพทย์)

ความคิดเห็น

ดูเนื้อหาในคอลัมน์ทั้งหมด